G E N E L G E 98/1
(19.6.1998 tarihli ve 4862 sayilidir.)
27/06/1995 tarihli ve 22326 sayili Resmi Gazete ’de yayimlanan
24/06/1995 tarihli ve 552 sayili KHK ile Yas Sebze ve Meyve Ticaretinin
Düzenlenmesi ve Toptanci Halleri Hakkinda Kanun Hükmünde
Kararnamenin Bazi Maddelerinin Degistirilmesine Dair 11/6/1998
tarihli ve 23372 sayili Resmi Gazete ’de yayimlanan 4367
sayili Kanun Hükümleri çerçevesinde; ülkemizde
yas sebze ve meyve fiyatlarinin, toptanci hallerde mallarin arz
ve talebine bagli olarak, serbest rekabet sartlarina göre
olusmasi gerekmektedir.
Bu amaci gerçeklestirmek üzere sözü edilen
yasal düzenlemelerde: belediye ve mücavir alan sinirlari
içerisinde söz konusu mallarin, toptanci haller disinda
toptan alim ve satimi yapilamayacagi gibi, perakende satisini
yapanlarin da bunlarin toptanci halden satin alindigini belgelemek
zorunda olduklari hüküm altina alinmistir.
Belediyelerin, mallarin belediye sinirlari ve mücavir alanlar
içerisinde toptan alim ve satimlarinin münhasiran
toptanci hallerde yapilmasini saglamak amaciyla gerekli her türlü
önlemi almakla görevli ve yükümlü olduklari
da anilan KHK ‘nin 5 ‘inci maddesinin son fikrasinda
belirtilmistir.
Ayrica, toptanci hal zabitasinin semt pazarlarinin denetlenmesi
yetkisi sakli kalmak kaydiyla büyüksehir belediye teskilati
bulunan sehirlerde toptanci hal disinda yapilacak her türlü
denetim, ceza uygulama ve buna iliskin para cezasi tahsil etme
yetkisinin büyüksehir belediyelerine ve yetki alanlari
ile sinirli olmak kaydiyla ilçe belediyelerine ait oldugu,
denetim yapmakla görevlendirilen yetkili belediye personelinin
talebi üzerine kendilerine kolluk kuvvetlerince gerekli yardimin
saglanacagi hususu da yine ayni KHK ‘nin 25 ‘inci
maddesinde öngörülmüstür.
KHK ‘nin uygulanmasinda ortaya çikan sorunlari çözümlemek
ve denetimde uygulama birligi saglamak ve belediyelerimizin yukarida
belirtilen yasal denetim görevlerini daha etkin bir biçimde
yerine getirebilmelerini mümkün kilmak açisindan,
KHK ‘nin 28 ‘inci maddesinin Bakanligimiza verdigi
yetkiye dayanilarak, Adana, Ankara, Antalya, Bursa, Diyarbakir,
Erzurum, Eskisehir, Gaziantep, Içel, Istanbul, Izmir, Kayseri,
Kocaeli, Konya ve Samsun Büyüksehir Belediyeleri ile
Mugla, Denizli, Aydin, Balikesir ve Çanakkale Il Belediye
ve mücavir alan sinirlari içinde bulunan yerlesim
alanlarinda Sanayi ve Ticaret Il Müdürlügü’nün
gözetim ve denetiminde görev yapmak üzere kontrol
ve denetim noktalari olusturulmustur.
Kontrol ve denetim noktalarinin kurulus, isleyis ve çalisma
esaslari asagida gösterilmistir.
1- Belirlenecek kontrol ve denetim noktalarinda: kolluk kuvvetlerinden,
belediye zabitasindan, toptanci halden, bu illerde faaliyet gösteren
Ticaret ve Sanayi Odasi veya Ticaret Odasi ile Ticaret Borsasindan,
o yer Ziraat Odasindan toptanci haldeki komisyoncularin kurdugu
dernek veya odalardan birer görevli bulundurulacaktir. Bu
noktalarda Valilikçe gerekli görülmesi halinde
mali denetimi saglamaya yönelik olarak defterdarlik denetim
elemanlari ile diger kurum ve kurulus personeli arasindan da görevlendirme
yapilabilir.
2- Kontrol ve denetim noktalarinda görev yapacak personel
(1) ‘de gösterilen kuruluslarca belirlenecek ve personelin
üretim ve hasat dönemlerinde: Sanayi ve Ticaret Müdürlüklerince
belirlenecek günlerde sontaj usulüne göre denetim
yapabilmesi için gereken tedbir ve düzenlemeler bu
personelin bagli bulundugu kuruluslarca yerine getirilecektir.
3- Kontrol ve denetim noktalarinin kurulmasi ve isler hale getirilmesi
sirasinda gereken ek önlem ve düzenlemeler Sanayi ve
Ticaret Müdürlügü ’nce belirlenerek
yürürlüge konulacaktir.
4- Kontrol ve denetim noktalarinda görev yapan personelin
ilgili bulundugu kuruluslar bu genelge hükümlerinin
yerine getirilmesi çerçevesinde Bakanlikça
alinan tedbirlere ve verilen talimatlara uyulacaktir.
5- Ilgili belediyeler kontrol ve denetim noktalarinda yürütülen
denetim ve kontrol görev süresince toptanci hali açik
bulunduracaktir.
6- Kontrol ve denetim noktalarinin gerektirdigi çalisma
yeri teknik donatim, haberlesme ve ulastirma araçlari ve
diger araç, gereç ve demirbaslarin hizmete tahsisinde
ortaya çikacak her türlü masraf ve harcamalar
belediyeler, odalar, borsalar ve komisyoncu dernek ve odalari
tarafindan müstereken karsilanacaktir.
7- Kontrol ve denetim noktalarini kurulus yerleri, ilin yerlesim
durumuna göre sehre giris ve çikis noktalari esas
alinarak belirlenecektir.
8- Kontrol ve denetim noktasi görevlilerince o yerlesim birimine
giris yapan yas sebze ve meyve yüklü araçlar
durdurulacaktir.
a) Malin Üreticilerden alindigini kanitlayan tahsil makbuzu
ve söz konusu üreticiye ait kayitli bulundugu ziraat
Odasi ‘ndan almis çiftçilik belgesi veya fatura,
b) Toptanci hal çikis faturasi,
c) Mali sahibi ve üreticisi olmak kaydiyla kendisinin halen
üretici olduguna dahil üretim belgesinde bulunan Ziraat
Odasi ’ndan alinan oda kayit belgesi,
d) Maliye Bakanliginca belirlenen, örnegine uygun olarak
düzenlenmis sevk irsaliyesi aranacaktir.
9- Kontrol ve denetim noktalarinda denetlenen araçlarla
ilgili olarak 11 Eylül 1998 tarihli ve 23460 sayili Resmi
Gazete de yayinlanan hal zabitasi teskilati personelinin Çalisma
Usul ve Esaslari hakkinda yönetmeligin 8. maddesine göre
islem yapilacaktir. (8) . maddenin (a), (b) ve (d) bentlerinde
sayilan belgelerden hiçbirinin mevcut olmadiginin tespit
edilmesi üzerine bu mallar hakkinda K.H.K. ‘nin 5 ‘inci
maddesinin 4 ‘üncü fikrasina göre islem yapilacaktir.
10- (8) inci maddenin (a), (b) ve (d) bentlerinde sayilan belgelerden
hiçbirinin mevcut olmadiginin tespit edilmesi üzerine
bu mallar hakkinda KHK ‘nin 5 inci maddesinin 4 üncü
fikrasina göre islem yapilacaktir.
11- “Sinir Ticaretinin Düzenlenmesine Iliskin Karar”
çerçevesinde ithal edilen yas sebze ve meyveler
bu rejime göre satisina izin verilen il sinirlari disina
çikarilmayacaktir. Satisina izin verilen il sinirlari disina
çikarilan ürünler yakalandigi takdirde bu mallar
hakkinda K.H.K. ‘nin 5 ‘inci maddesinin 4 ‘üncü
fikrasina göre islem yapilacaktir.
Ithal edilen yas sebze ve meyvelerin belediye ve mücavir
alan sinirlari içinde toptan satisi kaideten toptanci hallerde
yapilacaktir. Ancak ithal edilen mallarin bildirim yükümlülügünün
yerine getirilecek % 15 oranindaki belediye payinin ilgili belediyeye
ödenmesinden sonra bu mallarin perakende satisina izin verilecektir.
12- Trafik ruhsatnamesi kontrol ve denetim noktasinda alinan
araçlara ruhsatnamelerinin kontrol amaciyla geçici
olarak alindigina iliskin örnegi Sanayi ve Ticaret Müdürlügü
’nce belirlenecek bir belge verilecektir.
13- Bu belgenin 5 ‘inci paragrafinda sayilan iller disindaki
il, ilçe ve kasabalarda mallarin toptan satisinin münhasiran
toptanci hallerde yapilmasini saglamak amaciyla kontrol ve denetim
noktalarini kurulmasi da dahil olmak üzere gerekli görülen
diger tedbir ve düzenlemeler Sanayi ve Il Ticaret Müdürlügü
’nün denetim ve gözetiminde ilgili belediye ve
diger kuruluslarca yerine getirilecektir.
14- Belediye ve mücavir alan sinirlari içerisinde
bulunan yas sebze ve meyve saticilarinda ve özellikle Pazar
yerlerinde satisa sunulan mallarin toptanci halden alinip alinmadigi
görevli Sanayi ve Ticaret Il Müdürlügü
personeli ve belediye zabitasi tarafindan isyeri ve Pazar denetimi
yapilmak suretiyle sürekli kontrol edilecektir.
Bu amaçla Sanayi ve Ticaret Müdürlügü
personeli tarafindan denetimler sirasinda 552 sayili K.H.K. ‘nin
28 ‘inci maddesine göre “tespit tutanaklari”
düzenlenecek, ayni müdürlüklerce bu tutanaklarin
ilgili belediyelerde islem konulup konulmadigi izlenerek söz
konusu gerege uymayan belediye görevlileri hakkinda Iç
Isleri Bakanligi ’nca yasal islem yapilmak üzere Sanayi
ve Ticaret Bakanligi’na bildirimde bulunulacaktir.
15- Kontrol ve denetim noktalari en geç bu Genelge tarihinden
itibaren bir ay içerisinde kurulup isler hale getirilecek
ve sonuçtan Sanayi ve Ticaret Müdürlügü
‘nce Bakanliga bilgi verilecektir.
16- Kontrol ve denetim noktalarinda ve isyeri denetimi sirasinda
552 sayili K.H.K. hükümlerine aykiri davranista bulunduklari
saptananlar hakkinda düzenlenen tutanaklar ceza uygulanmasi
için ilgili belediyeye intikal ettirilecektir.
17- Kontrol ve denetim noktalarinin çalismalarina yararli
olabilecegi cihetle ilgili mevzuat hükümlerine göre
ülkemizde kurulmus yas sebze ve meyve toptanci halleri ile
toptanci hal bulunmayan illerin isimlerine bu genelge ekinde yer
verilmistir.
18- Bu genelge hükümlerinin yürütülmesi
sirasinda olusabilecek tereddütlerin giderilmesi ve anlasilmazliklarin
çözüme kavusturulmasini teminin Bakanligimizin
(Sanayi ve Ticaret Bakanligi Iç Ticaret Genel Müdürlügü
Eskisehir Devlet Karayolu 7 ‘inci Km. No:56 06530 Sögütözü/ANKARA)
görüsüne basvurulacaktir.